Hoor je in Barneveld sirenes? Dan is voor veel mensen de volgende stap: even kijken op 112 Barneveld. Inmiddels is het platform niet meer weg te denken. Wat begon als een hobbyproject groeide uit tot een dagelijks bezocht nieuwsplatform dat al meer dan vijftien jaar lokaal incidentennieuws brengt. Opmerkelijk detail: oprichter Stefan de Vogel runt het platform al ruim tien jaar vanuit de Verenigde Staten.

‘Ik woon in de Rocky Mountains, maar weet vaak eerder wat er in Barneveld gebeurt dan mensen die er wonen’, zegt Stefan geamuseerd. Hoewel hij niet geboren is in Barneveld, groeide hij er wel op. ‘Mijn hele jeugd speelde zich daar af. Dus ja, ik voel me absoluut Barnevelder.’

Zijn loopbaan begon in een totaal andere wereld. ‘Ik werkte in de IT en automatisering. Fotografie was altijd al een hobby. Naast mijn werk volgde ik de school voor fotografie in Apeldoorn, en op een gegeven moment hakte ik de knoop door.’

Hij begon als freelance fotograaf in Barneveld en werkte al snel ook voor een lokale krant. ‘Dat vond ik geweldig. Je bent als eerste op de hoogte van wat er speelt en je komt op plekken waar anderen niet komen.’

Het was een volledig nieuw begrip
In diezelfde periode ontstond ook het idee om een online platform op te richten. ‘In die tijd maakte ik al foto’s van branden en ongevallen. Dan stuurde ik ze naar de krant, maar op een gegeven moment dacht ik: waarom begin ik niet gewoon zelf iets?’ Zo ontstond in 2008 de website 112 Barneveld.

‘Volgens mij waren we een van de eersten in Nederland met zo’n lokale 112-site. Dat was toen echt een volledig nieuw begrip.’ Het concept riep in het begin gemengde reacties op. ‘Mensen vonden het eerst maar raar. Ze moesten eraan wennen. Een website waar je alle lokale incidenten zo snel kon volgen, dat bestond nauwelijks.’

Zie ik rook, dan kijk ik op 112 Barneveld
‘In het begin waren reacties soms wat negatief, maar dat draaide snel. Mensen horen sirenes en willen gewoon weten wat er aan de hand is. Dat is heel menselijk. Ik hoorde steeds vaker mensen zeggen: Zie ik rook, dan kijk ik op 112 Barneveld. Dat was het moment waarop duidelijk werd dat het platform voorzag in een behoefte.’

Volgens hem is dat ook precies de kracht van het platform. ‘Mensen komen niet naar het platform voor achtergrondverhalen of interviews. Daar zijn andere media voor. Wij brengen snel en duidelijk: wat is er gebeurd, waar is het gebeurd en wat is de situatie.’

Brandweermensen waren de eerste adverteerders
Stefan wilde het lokale nieuws gratis beschikbaar houden voor inwoners, maar er moest wel een verdienmodel komen rondom het platform.

‘In samenwerking met ondernemer Stefan Veldman begon ik met lokale advertenties op de website; banners van ondernemers uit de omgeving.’ Dat bleek in het begin nog best spannend. ‘Ondernemers twijfelden soms: wil ik mijn naam wel naast een brand of ongeval hebben staan?’

Maar ook dat veranderde al snel. ‘Het begon te lopen. Grappig genoeg waren vrijwillige brandweermensen met een eigen bedrijfje de eerste adverteerders. Deze trof ik natuurlijk met regelmaat en zij zagen de waarde ervan meteen. Daarna volgden ook andere lokale ondernemers, van de Rabobank tot de slagerij, en werd de website steeds professioneler’

Het platform groeide door, niet alleen in bereik maar ook in activiteiten. ‘Er werden nog meer 112-platforms opgezet en vanuit het netwerk rondom 112 Barneveld ontstond Barneveld Magazine. Ik hielp Stefan Veldman bij de eerste magazines met de foto’s en het leggen van contacten in de gemeente.’

Van ouderwetse scanner naar P2000
Sinds 2008 is er veel veranderd. Een groot deel van de website is geautomatiseerd, al zit er ook nog veel handwerk achter 112 Barneveld. Werk dat Stefan allemaal zelf doet.

‘Vroeger had ik nog een ouderwetse scanner, waarbij ik moest luisteren naar de politieradio. Het werd een stuk makkelijker toen dit geautomatiseerd werd en je digitaal via P2000 een real time overzicht had. Vanaf dat moment had ik een pieper, net als de brandweer. Midden in de nacht ging dat ding af en dan stapte ik mijn bed uit om op weg te gaan om een ongeval of brand vast te leggen.’

Stefan kwam er al snel achter dat hij dit niet 24/7 in zijn eentje kon doen en kwam in contact met andere mensen die zich hier ook mee bezighielden. Dat groeide uit tot een klein netwerk van fotografen en tipgevers.

Je staat altijd aan
Zelf werkt hij inmiddels vanuit Colorado, waar hij in 2015 naartoe verhuisde. ‘Tijdens het reizen kwam ik mijn vrouw tegen. Zij komt uit Denver. We wonen in de Rocky Mountains, in Frisco, waar ik op dit moment uitzicht heb op bergen en een dik pak sneeuw. Het was destijds wel een heel verschil; van zeeniveau naar wonen op drieduizend meter hoogte.’

Destijds dacht Stefan dat de verhuizing het einde van zijn 112 platform zou betekenen. Het tegenovergestelde blijkt waar. Dankzij het tijdsverschil blijkt het zelfs verrassend werkbaar.

‘Ik word hier rond zeven uur wakker; dan is het in Nederland al middag. Het grootste deel van de ochtend heb ik gemist, maar daarna begint vaak juist de avondspits en komen veel meldingen binnen. En om middernacht hier is het acht uur in de ochtend in Nederland. Veel ongevallen vinden in de vroege ochtend plaats, waardoor ik het juist vaak als eerste kan plaatsen. Ook wordt veel nieuws automatisch geplaatst.

Een groot nadeel is wel dat je eigenlijk altijd aan staat en het gevoel hebt dat je nooit offline kunt zijn.’
Dat heeft ook met concurrentie te maken. ‘Als er groot nieuws is, wil je het toch brengen. Zeker lokaal is snelheid belangrijk.’ Hij geeft toe dat dat soms lastig is. ‘Zelfs als ik een paar dagen rustiger aan wil doen, denk ik: als de concurrent het wel heeft, moet ik ook.’

Menselijke nieuwsgierigheid en maatschappelijk nut
Het succes van de 112-platforms is volgens hem makkelijk uit te leggen. ‘Mensen zijn van nature nieuwsgierig.’ Volgens Stefan is dat geen cynische constatering, maar simpelweg een feit. ‘Iedereen wil weten wat er gebeurt. Maar als je je als slachtoffer aan de andere kant van een nieuwsbericht bevindt, is het ineens heel anders. Juist daarom is zorgvuldigheid en respect voor betrokkenen zo ontzettend belangrijk in dit werk.

Wij hanteren dan ook duidelijke regels en hebben bij ernstige incidenten vaak overleg met de politie. We wachten altijd tot familie geïnformeerd is, voordat we een bericht plaatsen en we beschermen de privacy van slachtoffers en betrokkenen.’

Toch blijft het een ingewikkeld werkgebied. ‘Je kunt nooit alles voorkomen. Soms herkennen mensen een auto al aan kleur of model.’ En volgens Stefan is de realiteit van de digitale wereld dat informatie hoe dan ook rondgaat. ‘Als wij niets plaatsen, staan er binnen vijf minuten foto’s op sociale media. Dat houd je helaas niet tegen.’

Daarom kiest hij liever voor gecontroleerde berichtgeving. ‘Dan kunnen mensen het beter op onze site lezen, waar wél rekening wordt gehouden met privacy.’

Naast het bevredigen van de natuurlijke menselijke nieuwsgierigheid, ziet Stefan ook het maatschappelijk nut van een platform als 112 Barneveld. ‘Omdat mensen online al zien wat er aan de hand is, komen ze minder snel zelf kijken. Hiermee verminder je het zogenaamde ramptoerisme, waardoor hulpverleners makkelijker hun werk kunnen uitvoeren.’

De camera zorgt ook voor een afstand
In meer dan vijftien jaar tijd zag hij veel ellende. ‘Je went nooit aan het zien van een dodelijk ongeval. Dat blijft heftig.’ De camera helpt hem dan om een zekere emotionele afstand te bewaren. ‘Dat klinkt misschien gek, maar als je door je zoeker kijkt, creëer je letterlijk afstand. Je kijkt dan niet rechtstreeks naar de situatie, maar naar een kader. Bovendien ben je aan het werk en ben je bezig met zaken als compositie, licht, timing. Want je wilt met een enkel beeld het verhaal zo goed en compleet mogelijk vertellen. Daardoor kijk je toch anders.’

Het platform brengt meer nieuws dan alleen ongelukken. ‘We plaatsen ook nieuws over open dagen, oefeningen en wedstrijden van hulpdiensten. Of ander nieuws dat interessant is voor inwoners. Ik word zelf altijd blij van berichtgeving over kleine incidenten, zoals “brandweer haalt kat uit boom”. En ik ben niet de enige want ook dat soort berichten wordt altijd goed gelezen.’

Nu fotografeer ik elanden en beren
Het blijft een unieke situatie. ‘Ik spreek nauwelijks nog Nederlands, maar ben toch nog zo nauw verbonden met alles wat er in Barneveld gebeurt, en schrijf dagelijks in mijn moedertaal. Zo voelt Barneveld nog steeds dichtbij, ook al is de fysieke afstand groot.’

Na zijn verhuizing naar Colorado verkocht hij zijn zware camera-apparatuur waarmee hij in Nederland incidenten vastlegde. Maar het begon toch weer te kriebelen en Stefan begon opnieuw met fotograferen, met lichtere apparatuur. Hij fotografeert dagelijks, al zijn de onderwerpen veranderd.

‘Ik geniet ervan om de natuur in te gaan en de bergen en omgeving vast te leggen. Hier fotografeer ik vogels, beren en elanden. Of ik ga op reis en maak straatfotografie, bijvoorbeeld in Japan of Las Vegas. De tijd dat ik ongevallen fotografeerde is voorbij.’